Przygotowanie gleby zależy od wymagań danej rośliny. Tak więc pod krzewy sadzone wiosną przygotowujemy glebę jesienią poprzedniego roku. W Polsce nie jest praktykowane analizowanie gleby na odczyn (pH) i zawartość składników pokarmowych. Analizy tego typu wykonują stacje chemiczno-rolnicze, zlokalizowane w miastach wojewódzkich. Posiadanie tych informacji jest bardzo zalecane, gdyż odczyn gleby w ogromnym stopniu decyduje o prawidłowym wzroście roślin. Większość krzewów jest przystosowanych do gleby o pH 5,5-7,5, natomiast azalie, wrzosy i wrzośce wymagają odczynu kwaśnego - pH 4,5-5,5 i bardzo źle reagują na zawartość węglanu wapnia w glebie. Natomiast wiedza z zakresu znajomości gleby w składniki pokarmowe umożliwia właściwe nawożenie roślin.
Jesienne przygotowanie gleby rozpoczynamy od jej odchwaszczenia, a zwłaszcza od usunięcia rozłogów perzu. Po czym rozrzuca się nawóz organiczny (najlepiej obornik) w ilości 30-50 kg na 10 m2 na całej powierzchni przeznaczonej pod krzewy, ponieważ korzenie ich rozrastają się bardzo szeroko. Po rozrzuceniu obornika przykopuje się go łopatą na cały sztych. Skiby odkłada się "na sztorc", co wpływa korzystnie na magazynowanie wody pochodzącej z opadów oraz poprawia strukturę gleby. Wczesną wiosną glebę tylko spulchnia się widłami szerokozębnymi i już można przystąpić do sadzenia krzewów.
Chcąc sadzić krzewy jesienią, powinniśmy przygotować glebę przynajmniej miesiąc wcześniej. Na całej odchwaszczonej powierzchni rozrzuca się kompost w ilości 15 kg na 10 m2 dodając do tej ilości 0,1 kg Azofoski lub superfosfatu w tej samej ilości i 0,25 kg siarczanu potasowego. Można również stosować inne nawozy, np. Fruktus -1 według wskazań umieszczonych na opakowaniu. Nawozy przykopuje się łopatą bądź widłami szerokozębnymi. W razie braku nawozów organicznych można zastosować nawozy mineralne w ilościach podanych wcześniej.
Pamiętajmy aby krzewy ozdobne kupować tylko i wyłącznie u tych producentów, którzy mają materiał młody, zdrowy i silny, odpowiadający ściśle określonym normom. W momencie kiedy transport krzewów trwał długo, sprawdzamy wilgotność bryły korzeniowej i w razie stwierdzenia, że częściowo przeschła, zanurzamy ją w naczyniu z wodą na 24-48 godzin, po czym sadzimy w wyznaczonym miejscu. Marszczenie się skórki na pędach świadczy o przeschnięciu krzewu. Wówczas zanurza się go także w wodzie aż do nasycenia się tkanek, o czym świadczy zniknięcie zmarszczek.
Krzewy liściaste najlepiej sadzić od drugiej połowy października do końca listopada. Krzewy produkowane w pojemnikach (foliowych lub igelitowych) możemy sadzić w ciągu całego okresu wegetacyjnego, uważając by podczas tej czynności nie uszkodzić bryły korzeniowej.
Pracę sadzenia krzewów ozdobnych o liściach opadających przed nadejściem zimy powinny wykonywać dwie osoby. Jedna wykopuje dołek i na jego dnie formuje kopczyk z wierzchniej, próchnicznej warstwy gleby, na którym możliwie równomiernie rozkłada się korzenie. Druga osoba przycina uszkodzone korzenie sekatorem lub ostrym nożem do zdrowego miejsca i skraca długie, tak aby mieściły się w dołku. Następnie ustawia krzew na kopczyku, a pierwsza osoba rozkłada na nim równomiernie korzenie, które druga osoba zasypuje najpierw ziemią pochodzącą z wierzchu, zaś po jej zużyciu ziemią wydobytą z głębszych warstw dołka. W tym czasie pierwsza porusza lekko krzewem, aby ziemia wypełniła przestrzenie między korzeniami. Po zasypaniu dołka glebę lekko ubijamy lub udeptujemy, dosypując jej jeszcze tyle, aby powstał kopczyk zabezpieczający nasadę pędów przed mrozem. Na wiosnę wokół posadzonych krzewów formuje się tzw. miskę i podlewa obficie.
Pełne ujawnienie się walorów dekoracyjnych krzewów zapewnia staranne pielęgnowanie. Polega ono między innymi na następujących czynnościach:
1. Cięcie krzewów po posadzeniu i w dalszych latach uprawy. (Temat ten został opisany wcześniej)
2. Odchwaszczanie gleby. Chwasty skutecznie hamują ściółkowanie gleby pod krzewami rozmaitym materiałom ogrodniczym np., torfowi, liściom, trocinom, skoszonej trawie itp. Dodatkowo ściółka zmniejsza straty wody z gleby na skutek parowania (pod warunkiem, iż sama będzie odpowiednio wilgotna, a zwłaszcza jej warstwa stykająca się z glebą), a ponadto zmniejsza różnicę temperatury gleby między nocą a dniem, chroniąc korzenie roślin przed mrozem i przed uszkodzeniami mechanicznymi zaś po rozkładzie wzbogaca glebę w próchnicę i składniki pokarmowe. Dzięki ściółce niepotrzebne staje się przekopywanie lub motyczenie gleby pod krzewami, co może doprowadzić do uszkodzenia korzeni, niepotrzebnie przesuszając glebę.
3. Podlewanie. W okresie intensywnego wiosennego wzrostu, kwitnienia i zawiązywania pąków kwiatowych zapotrzebowanie krzewów na wodę jest ogromne. W czasie suszy więc należy obficie je podlewać. Najwięcej wody potrzebują krzewy w pierwszym roku po posadzeniu, ponieważ ich system korzeniowy jest jeszcze słabo rozwinięty.
4. Nawożenie pogłówne, organiczne i mineralne. Nawożenie organiczne ma duże znaczenie jako zabieg meliorujący glebę, tzn. wzbogaca ją w próchnicę, poprawia strukturę gleby, zwiększa pojemność wodną gleb lekkich, zapobiega wypłukiwaniu nawozów mineralnych, zwiększa przewiewność gleb ciężkich oraz powoduje szybsze nagrzewanie się ich wiosną. Rozłożony obornik rozścieła się wokół krzewów cienką warstwą jesienią, a wiosną przykopuje się go płytko widłami. W okresie wegetacji zaleca się zasilanie krowieńcem, który przygotowuje się w ten sposób, iż: do beczki lub innego zbiornika wkłada się bezsłomiasty nawóz i zalewa 4-krotną ilością wody. Gdy po 7-10 dniach krowieniec przefermentuje, rozcieńcza się go 10-krotnie i używa do zasilania co 2 tygodnie, nie więcej niż 2-3 razy. Wysuszony nawóz ptasi zalewa się 10-krotną ilością wody, a po przefermentowaniu rozcieńcza 10-krotnie i używa go do zasilania w taki sposób jak krowieniec.
5. Nawozy azotowe jak saletra, saletrzak wysiewa się tylko na glebę wilgotną, po deszczu bądź po obfitym podlaniu w dwóch dawkach: wczesną wiosną i najpóźniej w końcu czerwca. W momencie późniejszego zasilenia przedłużyłoby to wegetację roślin, a w rezultacie pędy nie zdążyłyby zdrewnieć do jesieni co spowodowałoby przemarznięcie podczas surowej zimy. Z nawozów fosforowych najszybciej działa superfosfat pylisty. Stosując nawożenie fosforem jesienią można użyć mączki fosforytowej, która musi ulec przemianie w formę dostępną dla rośliny (proces ten przebiega w okresie jesienno-zimowym. Z nawozów potasowych zaś stosuje się sól potasową lub siarczan potasowy.
Wspomagania wymagają koniecznie: azalie i hortensje lecz jedynie nawozami o odczynie fizjologicznie kwaśnym, np. siarczan amonowy, budleja, kalina, magnolie, migdałek trójklapowy pełnokwiatowy, wajgela, powojniki wielkokwiatowe, róże.
6. Zwalczanie chorób i szkodników. Podstawowe znaczenie dla zdrowotności roślin ma przestrzeganie higieny i mechaniczne niszczenie szkodników. Obecnie na rynku znajduje się wiele środków chemicznych do ochrony roślin w ogrodach przydomowych i na działkach, o niskiej zawartości toksyn i w małych opakowaniach. |
