Glebę pod te krzewy przygotowuje się znacznie wcześniej, zwykle rok przed zamierzonym terminem sadzenia. Polega ono na starannym odchwaszczeniu, zwłaszcza z roślin wieloletnich, tworzących podziemne rozłogi, np. z perzu. Przed zimą rozrzuca się dobrze rozłożony obornik, w ilości 30-50 kg na 10 m2 i przykopuje go, pozostawiając glebę "na sztorc". Sprzyja to gromadzeniu wody z opadów zimowych oraz poprawia strukturę gleby. Obornik może być zastąpiony kompostem, w ilości 15-25 kg na 10 m2 z dodatkiem 0,1-0,2 kg superfosfatu potrójnego. Dodatkowo wiosną daje się 0,1-0,2 kg Azofoski i 0,25-0,3 kg siarczanu potasowego. Nawozy mineralne miesza się z glebą za pomocą motyki. W miejscach, w których mamy zamiar zasadzić krzewy, powinno się wyściółkować, przyczyni się to do zmniejszenia strat wody wskutek parowania.
Większość krzewów zawsze zielonych udaje się na glebach o pH 5,5-7,0, tj. o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego. Specjalne wymagania w tym zakresie przejawia większość gatunków z rodziny wrzosowatych, np. różanieczniki, pieris, kalmia, wrzosy i wrzośce. Potrzebują one gleby kwaśnej, czyli o pH 4,5-5,5 i bogatej w próchnicę. Zwykła gleba ogrodowa nie spełnia takich warunków, dlatego też należy przygotować specjalną mieszankę, w której skład mogą wchodzić: kwaśny torf wysoki, igliwie sosnowe, liście dębowe, ziemia wrzosowa, całkowicie przefermentowany obornik bydlęcy lub inne materiały organiczne o odczynie kwaśnym. Składniki te możemy stosować w różnych proporcjach, zależnie od posiadanych zasobów. W miarę możliwości nie należy rezygnować z torfu. W ten sposób przygotowaną mieszanką wypełnia się dołki głębokości 40-60 cm, przeznaczone pod pojedyncze okazy, bądź większe doły, jeśli zamierzamy sadzić grupy krzewów. Napełnione doły polewa się wodą i ściółkuje. Po osiągnięciu przez mieszankę pewnej spoistości możemy przystąpić do sadzenia krzewów.
Krzewy zawsze zielone koniecznie muszą być kupowane z dużą i starannie zabezpieczoną bryłą korzeniową. Najlepiej jeśli rosną w pojemnikach. Powinny to być rośliny młode, bujne, gęsto ulistnione i zdrowe, Krzewy z uszkodzoną bryłą, połamane, przesuszone itp. nie nadają się do sadzenia.
Jeśli stwierdzi się, że krzewy uległy przesuszeniu, wówczas bryłę korzeniową umieszcza się w wodzie na 24-48 godzin, a części nadziemne spryskuje wodą. Gdy rośliny są bardzo mocno przesuszone i nie ma możliwości ich wymiany na inne, zdrowe, można wówczas zaryzykować sadzenie, pod warunkiem wykonania pewnych zabiegów. Po posadzeniu pędy skraca się co najmniej o 2/3 długości i krzew podlewa się systematycznie przez dłuższy okres. Tak traktowane krzewy wydają czasami nowe pędy z pąków śpiących znajdujących się na szyjce korzeniowej i dzięki temu odbudowują utraconą koronę.
Krzewy zawsze zielone sadzi się gęsto. Odległości między nimi powinny być równe wielkości jednej do dwu średnic korony. Jeśli np. korona ma szerokość 70 cm, to rośliny sadzi się w odległości od 70 do 140 cm . Odpowiednia jest dla nich wystawa północna, północno-zachodnia lub północno-wschodnia.
Najwłaściwszym terminem sadzenia tych krzewów jest kwiecień. Do nadejścia zimy rośliny zdążą się dobrze ukorzenić, co decyduje następnie o ich dobrym przetrwaniu. Sadzenia jesiennego należy unikać. W małych ogrodach można sadzić jeszcze do końca sierpnia, zwłaszcza rośliny produkowane w pojemnikach. Sadzi się je na taką samą głębokość, jak rosły w pojemniku lub szkółce, przed wykopaniem. Posadzone rośliny podlewamy i spryskujemy wodą. Po podlaniu gleba powinna być wilgotna do głębokości 20-25 cm . Podlewanie kontynuuje się przez cały okres wegetacji, z zwłaszcza na glebach lżejszych, które szybciej przesychają. O dobrym zaopatrzeniu w wodę świadczą długie przyrosty pędów, gęste ulistnienie i obfite kwitnienie. Jeśli młode rośliny mają dużo pąków kwiatowych, wtedy nadmiar ich wyłamujemy, gdyż wczesne kwitnienie osłabia wzrost. Właściwe jest również zostawienie tylko kilku pąków, aby można było ocenić wartość ozdobną kwiatów. Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest ściółkowanie gleby. Przyczynia się ono do utrzymania jej temperatury na bardziej wyrównanym poziomie. Podczas zimy gleba ściółkowana zamarza później i płycej a kiedy zima jest łagodniejsza może nie zamarznąć w ogóle. Pozwala to krzewom na częściowe uzupełnienie ubytków wody powstających wskutek parowania. Ściółka zatrzymuje wodę w glebie zaś po rozłożeniu się dostarcza pewnej ilości składników pokarmowych. Chroni także nasady pędów oraz rozwijające się płytko korzenie przed przemarzaniem i uszkodzeniami mechanicznymi. Na ściółkę odpowiedni jest torf, liście, grube trociny, gnijąca słoma zbożowa, całkowicie przefermentowany obornik bydlęcy itp. Aby ściółka właściwie spełniała swoją rolę, musi mieć stałą i możliwie wysoką wilgotność. Grubość jej warstwy zależy od wielkości krzewów i rodzaju materiału. Przeciętnie stosowana jest w warstwie grubości 5-10 cm, a pod krzewami starymi i wysokimi do 20 cm . Dla krzewów z rodziny wrzosowatych ściółka powinna mieć odczyn kwaśny.
Przed nastaniem zimy krzewy zawsze zielone muszą być odpowiednio przygotowane. W końcu października lub na początku listopada glebę nawadnia się obficie, tak by przez 2-3 dni woda stała na jej powierzchni, natomiast rośliny spryskuje się.
Nowo posadzone krzewy, zwłaszcza w rejonach o surowszym klimacie, zabezpiecza się na zimę okrywając je gałęziami drzew iglastych (np. świerkowymi, daglezjowymi), matami słomianymi lub trzcinowymi, płotkami drewnianymi, papą itp. Bardzo niebezpieczne jest dla roślin silne bezpośrednie promieniowanie słoneczne na przełomie zimy i wiosny, powodujące brunatnienie i zasychanie liści. Między innymi z tego właśnie powodu zaleca się sadzić je w miejscach półcienistych, gdzie dociera światło rozproszone. W małych ogrodach wskazane jest stosowanie w tym okresie przenośnych daszków cieniujących.
U roślin, które w czasie zimy utraciły dużo wody, pędy mają pomarszczoną skórkę, a liście są brunatne, u różaneczników zwijają się w rurkę. Ratowanie roślin przed całkowitym uschnięciem polega na obfitym podlewaniu i spryskiwaniu. Zabiegi te wykonuje się tak długo, aż komórki roślin odzyskają właściwą jędrność, liście rozprostują się i przybiorą normalny kształt. Likwidowanie po zimowego deficytu wody trwa nawet kilka tygodni. |
